Koppen en tussenkoppen schrijven die de inhoud zichtbaar ordenen

Een goede kop benoemt wat de volgende passage behandelt. Samen vormen de koppen een herkenbare route door het artikel. Schrijf ze daarom vanuit de vragen en beslissingen van de lezer. Een aantrekkelijke formulering helpt pas wanneer duidelijk blijft welke informatie eronder staat.

De paginatitel en de zichtbare tussenkoppen hebben verschillende functies. De gids over paginatitels behandelt ook de beschrijving voor zoekresultaten. Hier gaat het om de structuur binnen uw tekst: welke onderdelen u nodig heeft, hoe u ze noemt en op welk niveau ze thuishoren.

Begin met de onderdelen, niet met mooie zinnen

Schrijf per alinea in enkele woorden op wat ze doet. Bijvoorbeeld: voorwaarden uitleggen, benodigde documenten noemen, een berekening toelichten of de volgende stap aangeven. Leg passages met dezelfde functie bij elkaar. Pas daarna kiest u tussenkoppen. Zo krijgt een rommelige tekst geen keurige kopjes die de onderliggende herhaling verbergen.

Een dienstpagina vraagt doorgaans andere onderdelen dan een klanthandleiding. De eerste helpt beoordelen of het aanbod past; de tweede ondersteunt een afgebakende taak. Gebruik geen vaste koppenlijst voor beide wanneer de inhoud daardoor onnatuurlijk wordt. De structuur volgt de vraag die u beantwoordt.

Kies een formulering die de passage voorspelt

“Onze aanpak” kan passen bij een korte bedrijfsintroductie, maar vertelt weinig over een concrete volgende stap. “U ontvangt eerst een voorstel op basis van uw documenten” maakt duidelijker wat iemand kan verwachten. Een kop hoeft niet alle nuance te bevatten. De kern en het onderwerp moeten wel herkenbaar zijn.

De W3C-uitleg bij koppen en labels beschrijft dat deze het onderwerp of doel moeten weergeven. Dat helpt ook mensen die door koppen navigeren. Een reeks raadselachtige slogans maakt die route minder bruikbaar, zelfs wanneer de bijbehorende alinea’s op zichzelf helder zijn.

Maak onderscheid tussen een nieuw onderwerp en een onderdeel

Gebruik hetzelfde kopniveau voor gelijkwaardige delen. Een onderverdeling hoort onder het relevante hoofddeel. Als “Benodigde documenten” een hoofdonderwerp is, kunnen twee werkelijk afzonderlijke documentgroepen daaronder vallen. Maak geen extra niveau voor één losse zin alleen omdat die vetgedrukt mooier oogt.

De W3C-handleiding over kopstructuur legt de relatie tussen niveaus en de organisatie van een pagina uit. De redactionele beslissing komt vóór de opmaak. Vertel de beheerder of ontwikkelaar welke passages gelijkwaardig zijn; de juiste HTML-koppen moeten vervolgens die betekenis weergeven. Een groter lettertype alleen maakt geen semantische kop.

Een fictieve herindeling van een herstelpagina

De fictieve dienst Oefenherstel heeft een tekst met de koppen “Welkom”, “Kwaliteit”, “Onze passie”, “Nog meer” en “Contact”. Daaronder staan in werkelijkheid vier onderwerpen: welke voorwerpen worden aangenomen, welke foto’s nodig zijn, hoe beoordeling verloopt en hoe een voorstel wordt bevestigd.

De nieuwe volgorde begint met “Welke herstellingen kunt u aanvragen?” Daarna volgen “Deze foto’s helpen bij de eerste beoordeling”, “U krijgt eerst een voorstel” en “Zo bevestigt u de opdracht”. De algemene passiepassage wordt ingekort en bij de bedrijfsinformatie geplaatst. De informatie verandert niet in een nieuwe dienstbelofte.

Een extra controle betreft dezelfde kop op verschillende plaatsen. Als twee onderdelen allebei “Voorbereiding” heten, kan iemand in een inhoudsopgave moeilijk zien welke passage nodig is. Geef dan het onderscheid aan, bijvoorbeeld voorbereiding van de aanvraag en voorbereiding op het bezoek. Verander de termen alleen als de inhoud dat verschil werkelijk bevat. Unieke koppen zijn geen doel op zichzelf, maar ze helpen een lezer de juiste bestemming te kiezen wanneer meerdere delen dicht bij elkaar liggen.

In dit fictieve voorbeeld krijgen vier inhoudelijke delen een hoofdkop. Onder de foto-instructie staan twee korte onderkoppen: het volledige voorwerp en het beschadigde detail. Die onderverdeling is zinvol omdat beide beelden afzonderlijke uitleg nodig hebben. Het aantal koppen is geen norm voor andere pagina’s.

Gebruik vragen alleen als het antwoord er echt volgt

Een vraagkop werkt wanneer een lezer die vraag herkent en de passage meteen antwoord geeft. “Wat moet u meenemen?” vraagt een lijst of korte uitleg. Als er daarna drie alinea’s over de bedrijfsgeschiedenis staan, klopt de belofte van de kop niet.

Wissel niet uitsluitend voor variatie tussen vragen, bevelen en abstracte zelfstandige naamwoorden. Binnen een stappenplan helpt een vergelijkbare grammaticale vorm de samenhang. In een beschouwend artikel kan een andere opbouw beter werken. Lees de koppen als een reeks: is de relatie tussen de onderdelen duidelijk zonder dat ze allemaal hetzelfde hoeven te klinken?

Laat belangrijke voorwaarden niet verdwijnen

Een korte kop kan te stellig worden. “Levering binnen twee dagen” is onjuist wanneer dat alleen voor een beperkt assortiment en een bepaald bestelmoment geldt. Kies een kop die de inhoud eerlijk aankondigt, bijvoorbeeld “Wanneer de korte levertijd mogelijk is”. De alinea kan vervolgens de precieze voorwaarden geven.

De controle uit brontekst voor AI geldt dus ook voor titels. Controleer na een herschrijving of ontkenningen, doelgroepen en beperkingen nog zichtbaar genoeg zijn. Een pakkende kop is geen vrijstelling van feitelijke nauwkeurigheid. Bij een commerciële pagina moet ook de combinatie met afbeelding en actieknop dezelfde verwachting oproepen.

Voer een koppencontrole uit zonder de lopende tekst

Kopieer uitsluitend de titel en tussenkoppen naar een leeg document. Kijk of onderwerp, volgorde en grens van het artikel herkenbaar blijven. Laat iemand vervolgens aanwijzen waar een concrete vraag beantwoord zou worden. Dit is een kleine inhoudelijke controle, geen bewijs van algemene toegankelijkheid.

Lees daarna de eerste zin onder iedere kop. Die moet de beloofde uitleg openen. Staat belangrijke inhoud tussen twee onderwerpen geklemd, verplaats die dan of geef ze een eigen plek. Controleer ten slotte of de volgende stap logisch volgt uit de tekst. Een goede structuur eindigt waar de lezer voldoende informatie heeft om verder te kunnen.

Bronnen en grenzen

• W3C: headings and labels, voor het beschrijvende doel van koppen en labels.
• W3C: headings tutorial, voor een betekenisvolle hiërarchie.

De fictieve herindeling is een redactionele oefening. Duidelijke koppen ondersteunen gebruik, maar bewijzen op zichzelf geen volledige WCAG-conformiteit of betere zoekresultaten.